چرا زی زی گولو را دوست داریم؟

چرا زی زی گولو را دوست داریم؟ به گزارش هنر شهر خالق «زی زی گولو» از محبوبیت این شخصیت عروسکی سریال کودکان و نوجوانان می گوید و اینکه چگونه بعدها به شخصیت کاغذی و کتاب تبدیل شد.


این نویسنده ادبیات کودک و نوجوان و خالق «قصه های زی زی گولو» در گفتگو با ایسنا درباره گُل کردن این اثر در زمان خود و پیوستن آن به خاطره جمعی کودکان و نوجوانان آن دوره، اظهار نمود: اعتقاد بر این است که بچه ها بیشتر از برنامه هایی استقبال می کنند که خاص خودشان است، آنها را دنبال می کنند و به آن هایی دل می بندند که می بینند بزرگ ترها هم آن برنامه را دوست دارند و آن برنامه را با لذت تماشا می کنند. این مورد به آنها احساس غرور می دهد چونکه حس می کنند برنامه ای که برای آن هاست، توجه بزرگ ترها را جلب کرده است. اما متأسفانه در ساخت برنامه های کودکان، کمتر به این مساله توجه می شود. برنامه های کودک مطرح و شناخته شده در تمام دنیا، برنامه ها و سریال هایی هستند که بزرگ ترها آن برنامه را اگر بیشتر از بچه ها دوست نداشته باشند، کمتر از بچه ها دوست ندارند. این یک رمز موفقیت در مخاطب سنجی و جذب مخاطب است.
او سپس اظهار داشت: از ابتدا برای ساخت برنامه «زی زی گولو» قصد بر این بود که محوریتش مخاطب کودک باشد ولی نگاه عام به خانواده هم داشته باشد؛ در این برنامه دو خانواده هستند با بچه های شان؛ یکی بچه فانتزی و خیالی و دیگری بچه واقعی. این دو به نحوی یکدیگر را کامل می کنند، دنیای فانتزی و دنیای حقیقت را به بچه ها نشان داده است و به همان اندازه که بچه ها در حقیقت زندگی می کنند، در تخیل و رویا هم رشد می کنند و بزرگ می شوند. بچه ها فضای فانتزی را از راه کتاب و یا به واسطه انیمیشن و برنامه های خاص کودک به دست می آورند و هرچقدر این فضا متنوع تر، جذاب تر و پربارتر باشد و بچه ها با این برنامه ها و سرگرمی ها رشد کنند، طبیعی است نسل پویاتر، کنجکاوتر و مشتاق تری به شناخت پدیده های نو و در نهایت جامعه سالم تر و پویاتری خواهیم داشت. در این هیچ شکی نیست.
اخوان با تاکید بر اینکه کوشش هایی که برای ساخت برنامه های این چنینی می شود، بسیار ناچیز است، بیان نمود: زمانی که «زی زی گولو» ساخته شد موقعیت بسیار خاصی در تلویزیون بود؛ هم به لحاظ مدیران دلسوزی که در آن زمان بودند و هم اینکه فضا، فضای بسیار زنده ای بود. کارگردان ها، نویسنده ها و تولیدکننده ها هر کدام کاری دست شان بود و در رقابت با هم تلاش می کردند که به اصطلاح کم نیاورند و این سبب رشد برنامه ها می شد. فضا بازتر بود و ایده ها آزادتر مطرح می شدند چونکه شناخت بیشتری در سطح مدیریت وجود داشت. «زی زی گولو» در یک موقعیت بسیار خاص ساخته شد که دیگر تکرار نشد، دیگر تکرار نشد و دیگر تکرار نشد.
نویسنده ««شبحی با کلاه سیلندر»، «سبیل سرگردان» و «کلاس مخفی» اضافه کرد: معمولاً بر مبنای کتاب و مجموعه داستان، کار فیلم و سریالی ایجاد می شود اما برای نخستین بار بود که به خاطر استقبال از یک سریال، کتابش نوشته شد؛ زمانی که «زی زی گولو» ساخته شد، به قدری از آن استقبال شد که چند تن از بزرگان ادبیات کودک، خواستند تا به صورت کتاب منتشر شود، در نهایت مجموعه کتاب «زی زی گولو» در انتشارات امیرکبیر در زمان مدیریت آقای رحماندوست، در ۱۰ جلد و ۳۰ قصه منتشر گردید. در واقع چون سریال هواخواه پیدا کرده و پربیننده بود، به کتاب تبدیل شد. هم سریال و هم کتاب را من نوشتم. کتاب به مقتضیات ادبیت با سریال متفاوت است؛ به هر حال تلویزیون یک مقوله است و کتاب مقوله دیگری، البته اشتراکاتی دارند و اختلافاتی. آن چه مشخص است، این است که در قصه های کتاب، حال و هوا و زبان و ادبیات قصه تغییراتی داشته و چند قصه جدید اضافه شده است؛ البته بعضی از قصه ها، تلویزیونی بود و قصه های جدید که منحصر به کتاب باشد، ساخته شد. هرچند این مجموعه کتاب قابلیت این را دارد که به صورت انیمیشن دربیاید. چندین بار صحبتش شده که فوق العاده مناسب انیمه است اما هیچ اقدامی درباره اش نشده است.
او درباره شخصیت های کاغذی ماندگار که تعدادشان در ادبیات داستانی ایرانی کم است، توضیح داد: مبحث کاملا روشن است؛ شخصیت ها و داستان های مطرح در جهان دستمایه ساخت فیلم و نمایش و انیمیشن و بازی های نرم افزاری و... قرار گرفته و به نوبه خود به رشد ادبیات یاری رسانده اند. ادبیات یک جریان است و فقط تولید قصه و شعر نیست، ادبیات فقط تولد مواد خواندنی برای بچه ها نیست، اگر نگاه کنی کتابی که منتشر می شود مثلاً «هری پاتر»، فیلمش ایجاد می شود، سریال می شود، انیمیشنش را می سازند، تئاترش روی صحنه می رود، عروسکش تولید می شود. در واقع به شکل های مختلف روی آن سرمایه گذاری و تبلیغات و معرفی می شود. همین بده بستان ها سبب تقویت ادبیات می شود. فیلم به تقویت ادبیات کمک می نماید و ادبیات به رشد فیلم. ادبیات فضایی بوجود می آورد و سینما و تئاتر و انیمیشن سبب ساخت فرهنگ می شود. مثلاً سریال خارجی ای ایجاد می شود که پس از ۵۰-۶۰ سال باز دیده می شود، مسلما این شخصیت ها خویش را نشان می دهند، رشد می کنند، مطرح می شوند، شناسنامه و هویت می گیرند و تأثیرگذار می شوند. اما در کشور ما این طور نیست، ما «هیچ ما نگاه»؛ کاری ایجاد می شود و بعد خداحافظ، نه آرشیو و نه خاطره ای از آن می ماند، زمانی که به من می رسند و می گویند «اِ... شما بخشی از خاطرات نوجوانی ما هستی»، «اِ.. زی زی گولو»، «اِ...»، فقط این اِ مانده است برای همان نسلی که در آن محدوده زمانی فیلم دیده و بر روی آنها اثر گذاشته است.
وی در ادامه اضافه کرد: زمانی که «زی زی گولو» ساخته شد، یادم می آید چقدر تقویم و دفترچه و عروسک یا وسیله های دیگری با علامت و نقاشی زی زی گولو به صورت قاچاق منتشر می شد اما هیچ مرجع رسمی نبود که بر آنها نظارت کند اما زمانی که کتابش می خواست منتشر شود، بازرگانی فلان جا، گفت ۲۰ درصد پشت جلد را می گیریم. این یعنی چه، اگر ۲۰ درصد را بدهیم دیگر هزینه های چاپ چه می شود؟ با این کارها فاتحه هر کاری از همان ابتدا خوانده می شود.
اخوان درباره کتاب اخیر خود، با تاکید بر اینکه این کتاب بازآفرینی «کدو قلقله زن» است نه بازنویسی، اظهار داشت: ادبیات کهن ما ظرفیت بسیاری دارد. زمانی در موسسه صبا بودم و کارگاهی هم درباره قصه ها و حکایت های ادبیات کهن داشتم. ادبیات کهن ما، چه قصه، چه متل و چه حکایت ها، فوق العاده قوی و دست نخورده و نامکشوف است. بازنویسی به این شکل است که شما قصه ای را برمی دارید و بدون اینکه از حال و هوای قصه جدا شوید و بدون خارج شدن از لحن و زبان قصه، آنرا به صورت ساده می نویسد. بازنویسی نوعا ساده نویسی است اما «قصه آجی و کدی» نه بازنویسی است و نه بازآفرینی بلکه نگاهی به ظرفیت های نامکشوف قصه های کهن به لحاظ داستانی و نمایشی است. قصه های کهن به لحاظ درماتیک و جنبه های نمایشی فوق العاده جای کار دارند، فوق العاده نامکشوف و مغفول مانده اند و از ظرفیت شان استفاده نشده است. درتلویزیون می شد که استفاده شود، در سینما و انیمیشن هم همینطور. این اتفاق نیفتاد و اگر شده خیلی ضعیف بوده است. سال ها در یکی از مراکز تولید انیمیشن بودم و در جریان تولید کارها بودم، متأسفانه تا همین امروز هیچ اراده ای پشت این قضیه نبوده و نیست. با این وضع هم گمان نمی کنم اراده ای پیش بیاید.
او سپس تاکید کرد: طرح مساله بسیار مهم می باشد، باید بدانیم زمانی که درباره ادبیات کهن صحبت می نماییم، از چه می گوییم؟ آیا ظرفیت هایش را می شناسیم؟ این طور نیست که قصه و ادبیات کهن را با زبان تازه و معیار دربیارویم. این ساده کردن در خیلی از موارد، قصه را از هویت و ماهیت خالی کردن است، آن قصه و حکایت از هویت خالی می شود و جاذبه اصلی اش را از دست می دهد. ادبیات شفاهی هویتش را از همان شفاهی بودن می گیرد و کتابت آنرا از هویت تهی می کند پس به نظرم بهتر است به دنبال راه های نو بود و «قصه آجی و کدی» کوششی در این راه است.
کاظم اخوان در انتها اظهار داشت: به نظرم این مصاحبه ها و گفتگو باید جدی گرفته شود. دولت هم عوض شده و کارها به دست تشکیلات و گروه جدیدی از مدیران افتاده است و آنها باید فکر اساسی کنند و با نظرخواهی از دست اندرکاران و پدیدآورندگان، سیاست گذاری های جدی و پایدار در جهت رشد و ارتقاء هنر و ادبیات کودک اتفاق بیفتد. سرمایه گذاری مادی و معنوی در این حوزه جدی شود و دولت شرایط ورود بخش خصوصی را به این هموار کند تا ادبیات نیمه جان کودک و نوجوان، جان باردیگر بگیرد و سرپا بایستد. ادبیات کودک هم اکنون مطلقا حال خوشی ندارد و این نگران کننده است.



1400/08/03
09:44:52
0.0 / 5
715
تگهای خبر: انیمیشن , برنامه , تئاتر , تبلیغات
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب
نظر شما در مورد این مطلب
نام:
ایمیل:
نظر:
سوال:
= ۴ بعلاوه ۳
هنر شهر

هنر شهر

هنر و فرهنگ شهری

honareshahr.ir - تمامی حقوق مالکیت معنوی سایت هنر شهر محفوظ است