به گزارش هنر شهر به نقل از مهر، خانه تاریخی علاءالدوله در خیابان فردوسی تهران که در آستانه تخریب و تبدیل به پارکینگ بود، بعد از تملک توسط شهرداری در سال ۱۳۹۷ و اجرای عملیات حفاظت اضطراری، حال مراحل تخصصی مرمت و احیای خودرا طی می کند. این پروژه که با مشارکت سرمایه گذار بخش خصوصی در حال انجام می باشد، ظرف یک سال آینده بعنوان پاتوق فرهنگی به بهره برداری می رسد.
از گم شدن در خرابه ها تا تملک توسط شهرداری
محمد احمدی، دبیر انجمن مالکان و حافظان خانه های تاریخی تهران، با اشاره به سرنوشت این بنا اظهار داشت: این خانه در سال ۱۳۹۳ در مزایده ای برای فروش گذاشته شده بود با این قصد که تخریب و به پارکینگ تبدیل شد. همه فکر می کردند از بین رفته، اما بعد از بازدید، خانه زیبایی را پشت دیوارهای خیابان پیدا کردیم. با پیگیری ها، شهرداری در سال ۱۳۹۷ آنرا تملک کرد.
وی اضافه کرد: این خانه یک برش به خیابان فردوسی و برشی دیگر به کوچه ای در لاله زار دارد و در آینده کریدوری ایجاد می شود که جذابیت این محدوده را دوچندان می کند.
آسیب های شدید و اقدامات تخصصی مرمت
پوریا عباسی، طراح و مجری پروژه مرمت عمارت علاءالدوله، اشاره کرد: تنها همین بخش از ساختمان بزرگ باقیمانده و بخش های غربی، شرقی و شمالی تخریب شده است. این بنا نزدیک به ۱۵ سال در معرض مستقیم باد و باران قرار داشت. تزئینات آینه کاری، گچ بری و کاشی کاری آن منحصربه فرد است.
وی اضافه کرد: بعد از حفاظت اضطراری، سقف موقت شیروانی اجرا شد. بازسازی عین به عین منسوخ شده؛ باید رد تاریخ حفظ شود اما اثر جهت زندگی امروز مهیا شود.
نقش سرمایه گذار خصوصی و برنامه بهره برداری
شهاب بارانی، مدیر فنی و امور پیمان های شرکت توسعه فضاهای فرهنگی، اظهار داشت: مرحله دفع خطر و حفاظت اضطراری به صورت کامل و با مشارکت سرمایه گذار بخش خصوصی پایان یافته است. گام دوم و مرمت کامل نیز به زودی شروع و پیشبینی می شود ظرف یک سال آینده بنا به بهره برداری برسد. این تجربه موفقی از مشارکت بخش خصوصی با شهرداری است.
پنهان شدن در بافت تاریخی، عملیات در جنگ رمضان و آمادگی برای احیای سایر خانه ها
میترا جلوداری، مدیر پروژه ساماندهی فضای شهری شرکت توسعه فضاهای فرهنگی، با اشاره به خاصیت های منحصربه فرد این پروژه گفت: عمارت علاءالدوله خودش را در بافت تاریخی محله فردوسی پنهان کرده بود. این یکی از پروژه های جذاب شرکت توسعه است که سرمایه گذار بخش خصوصی خودش برای سرمایه گذاری آنرا تعقیبش کرد– چیزی که در پروژه های فرهنگی و تاریخی تهران کمیاب است.
وی درباره ی انجام عملیات در شرایط جنگی اظهار داشت: محله فردوسی در دوران جنگ رمضان مدام مورد حمله موشکی قرار گرفت. با عنایت به این که سقف بنا بطورکامل ریخته بود، عملیات نخاله برداری، داربست بندی و نصب سقف موقت را در همان شرایط انجام دادیم تا از بنا حفاظت نماییم. هر بار که نخاله برداری می کردیم، انگار در دل تاریخ قدم می زدیم؛ به باغ تاریخی و نقش و نگارهای روی آجرها رسیدیم که جذابیت ماجرا را بیشتر کرد.
جلوداری با تأکید بر اهمیت دو نبش بودن بنا (خیابان فردوسی و لاله زار) خاطرنشان ساخت: این خاصیت به ما کمک می نماید در بافت متراکم و فشرده منطقه ۱۲، یک فضای تنفس گاهی شهری و پیاده راه ایجاد نماییم که به پاتوق فرهنگی تهران تبدیل گردد و شهروندان در آن حس تعلق خاطر پیدا کنند.
وی درباره ی نقش بازآفرینی شهری در پیشرفت کیفیت زندگی در محله، اضافه کرد: پروژه هایی مانند علاالدوله با کاربری فرهنگی، مردم را به محله می کشاند، نظارت شهروندی را بالا می برد و به کاهش ناهنجاری های اجتماعی کمک می نماید.
جلوداری در انتها با اشاره به ظرفیتهای شرکت توسعه فضاهای فرهنگی اشاره کرد: این شرکت از سال ۱۳۸۴ تمام خانه های باارزش تاریخی تهران را شناسایی و مطالعات ارزشمندی روی آنها انجام داده است. ما آمادگی داریم این خانه ها را به دوست داران و سرمایه گذاران معرفی نماییم تا آنها هم مانند خانه علاءالدوله احیا شده و به چرخه زندگی شهروندان بازگردند.
بطور خلاصه، بازسازی عین به عین منسوخ شده؛ باید رد تاریخ حفظ شود اما اثر جهت زندگی امروز مهیا شود. با توجه به اینکه سقف بنا بطورکامل ریخته بود، عملیات نخاله برداری، داربست بندی و نصب سقف موقت را در همان شرایط انجام دادیم تا از بنا حفاظت نماییم. هر بار که نخاله برداری می کردیم، انگار در دل تاریخ قدم می زدیم؛ به باغ تاریخی و نقش و نگارهای روی آجرها رسیدیم که جذابیت ماجرا را بیشتر کرد. جلوداری با تکیه بر اهمیت دو نبش بودن بنا (خیابان فردوسی و لاله زار) خاطرنشان ساخت: این خاصیت به ما کمک می نماید در بافت متراکم و فشرده منطقه ۱۲، یک فضای تنفس گاهی شهری و پیاده راه ایجاد نماییم که به پاتوق فرهنگی تهران تبدیل گردد و شهروندان در آن حس تعلق خاطر پیدا کنند. وی درباره ی ی نقش بازآفرینی شهری در پیشرفت کیفیت زندگی در محله، افزود: پروژه هایی مانند علاالدوله با کاربری فرهنگی، مردم را به محله می کشاند، نظارت شهروندی را بالا می برد و به کاهش ناهنجاری های اجتماعی کمک می نماید. جلوداری در آخر با اشاره به ظرفیت های شرکت توسعه فضاهای فرهنگی اشاره کرد: این شرکت از سال ۱۳۸۴ تمام خانه های باارزش تاریخی تهران را شناسایی و مطالعات ارزشمندی روی آنها انجام داده است.