یک موضوع کمتر شناخته شده در موسیقی کتاب شد توضیحات ناشر
به گزارش هنر شهر، منشآت موسیقایی فارسی عنوان یکی از آثار پژوهشی عرصه موسیقی با گردآوری، تصحیح و پژوهش ابوالفضل هراتی است که طی روزهای گذشته در دسترس مخاطبان قرار گرفت.
به گزارش هنر شهر به نقل از مهر، کتاب «منشآت موسیقایی فارسی: مشتمل بر سی وهفت حُکم، نامه و مکتوب از قرن هشتم تا دوازدهم هجری» با گردآوری، تصحیح و پژوهش امین (ابوالفضل) هراتی توسط نشر «خنیاگر» پیش روی مخاطبان قرار گرفت.
در متن پشت جلد این اثر توضیح داده شده است:
«عدم دسترسی یا نبودِ منابع تاریخی- رواییِ کافی از سیر حیات موسیقی کلاسیک ایرانی باعث شده است موسیقی پژوهان در دهه های اخیر دغدغه های تاریخ شناسانه خویش را در منابع غیرِموسیقایی بجویند. بخش نسبتاً ناشناخته تری از این منابع غیرِموسیقایی را منشآت به خود اختصاص می دهند. منشآت گونه ای از متون ادبی و در توصیفی سهل و کلی عبارت است از هرگونه متنی که دارای خصوصیت های ادبی و منشیانه باشد.
اثر پیشِ رو مجموعه ای مشتمل بر سی وهفت متن ادبی موسیقایی در قالب منشآت است که از میان بیشتر از شصت منشآت موسیقاییِ مورد شناساییِ نگارنده برگزیده و تصحیح یا بازتصحیح شده اند.
کوشیده شده است این گزینش مبتنی بر دو شرطِ برخورداری از داده های تاریخی - موسیقایی و اشتمال بر غنای اصطلاحی - موسیقایی باشد و مجموعه ای کمترشناخته شده از داده های مذکور، که در حدِفاصل قرون هشتم تا دوازدهم هجری قمری نگاشته شده اند، در قالب یک مجموعه به حضور دوست داران تقدیم شود.»
مؤلف اثر در مقدمه خود بر این اثر می نویسد:
«اثر پیش رو مجموعه ای مشتمل بر سی وهفت متن ادبی موسیقایی در قالب منشآت است.
منشآت سی وهفتگانه گردآمده در این مجموعه از میان بیشتر از شصت منشآت موسیقاییِ موردشناسایی نگارنده برگزیده شده اند و کوشیده شده است این گزینش برمبنای دو شرطِ برخورداری از داده های تاریخی موسیقایی و برخورداری از غَنای اصطلاحی - موسیقایی صورت گیرد.
منشآت این مجموعه را از حیث «شناخته شده بودن میان موسیقی پژوهان» و «پیشینه تصحیح» می توان به چهار گروه تقسیم کرد: نخست، منشآتی که تابحال شناخته نشده اند؛ چهارده منشآتِ مجموعه حاضر در زمره اسنادی نویافته ای اند که برای اولین بار شناسانیده، تصحیح و نقل شده اند. دوم، منشآتی که موسیقی پژوهان در آثار خود اشاراتی به آنها کرده اند اما متون آنها تصحیح و منتشر نشده بوده است.
مطابق اطلاع نگارنده حدود سه منشآتِ این مجموعه در این گروه قرار می گیرند. ازجمله این منشآت می توان به برخی اسناد اشاره نمود که بواسطه ذکرشان در منابع تاریخی یا تذکره ها شناخته شده بوده اند اما اصل حکم ناشناخته مانده بوده است.
گروه سوم منشآتی را شامل می شود که پیشتر تصحیح و انتشار یافته اند اما ذکری از آنها در پژوهش های موسیقاییِ مورد مشاهده نگارنده دیده نشده است.
مطابق اطلاع نگارنده حدود هشت منشآتِ این مجموعه در این گروه قرار دارند. در باب منشآت این گروه توجه به این حقیقت که شمار قابلِ توجهی از منشآت تصحیح و پخش شده از آن رو که در قالب منشآت نویسنده ای خاص انتشار یافته اند در میان اهل موسیقی ناشناخته مانده اند، و در نهایت منشآتی که هم تصحیح و انتشار یافته بوده اند و هم موسیقی پژوهان از آنها اطلاع داشته اند و بعضاً در پژوهش های خود به آنها استناد کرده اند؛ حدود دوازده منشآت این مجموعه در این گروه قرار می گیرند.
در باب دو گروه اخیر، یعنی منشآتی که تصحیح و انتشار یافته اند، چه گروه سوم که شناخته موسیقی پژوهان نبوده اند و چه گروه چهارم که موسیقی پژوهان از آنها بهره برده اند یادآوری این نکته ضروریست که نظر به آرایه پردازی هایی که نویسندگان با کاربرد اصطلاحات تخصصی موسیقایی در نگارش منشآت موسیقایی به کار می بسته اند تصحیح آنها مستلزم آشنایی با اصطلاحات موسیقایی رایج در هر دوره تاریخی است و از همین رو کمابیش اشکالاتی در تصحیح این منشآت راه یافته است؛ واقعیتی که البته ارزش مساعی مصححان محترم را نمی کاهد.
بر همین اساس، لزوم تصحیح مجدد این منشآت ضروری می نمود. علاوه بر لزوم تصحیح مجدد، پراکندگی و ناشناخته ماندن شمار قابلِ توجهی از این اسناد باارزش و هم پراکندگی موارد شناخته شده در منابع مختلفْ خود ضرورتی دیگر را برای گردآوری آنها در یک مجموعه مطرح می ساخت.
بطور خلاصه، منشآت گونه ای از متون ادبی و در توصیفی سهل و کلی عبارت است از هرگونه متنی که دارای ویژگی های ادبی و منشیانه باشد. ازجمله این منشآت میتوان به برخی اسناد اشاره نمود که بواسطه ذکرشان در منابع تاریخی یا تذکره ها شناخته شده بوده اند اما اصل حکم ناشناخته مانده بوده است. در باب دو گروه اخیر، یعنی منشآتی که تصحیح و انتشار یافته اند، چه گروه سوم که شناخته موسیقی پژوهان نبوده اند و چه گروه چهارم که موسیقی پژوهان از آنها بهره برده اند یادآوری این نکته ضروری ست که نظر به آرایه پردازی هایی که نویسندگان با کاربرد اصطلاحات تخصصی موسیقایی در نگارش منشآت موسیقایی به کار می بسته اند تصحیح آنها مستلزم آشنایی با اصطلاحات موسیقایی رایج در هر دوره تاریخی است و از همین رو کمابیش اشکالاتی در تصحیح این منشآت راه یافته است؛ واقعیتی که البته ارزش مساعی مصححان محترم را نمی کاهد.
منبع: هنر شهر
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب