سلطان مار و قابلیت های پنهان متن بهرام بیضایی تئاتر یک ضرورت است
به گزارش هنر شهر، کارگردان نمایش سلطان مار باور دارد که هنرمندان و فعالین فرهنگی در روزگار بحران هم باید دست به تولید آثار هنری بزنند، چونکه علاوه بر بحث معاش، آثار هنری برای جامعه امری لازم است.
امیر سفیری کارگردان نمایش «سلطان مار» که این شب ها در تالار حافظ روی صحنه است، در گفتگو با گزارشگر مهر، درباره ی داستان این نمایش اظهار داشت: این نمایش اقتباس شده از افسانه ای کهن است که بهرام بیضایی بر مبنای آن نمایشنامه خویش را نوشته است. در این داستان، پادشاهی صاحب فرزندی می شود که انسان نیست و مار است. در ادامه، اتفاقاتی رخ می دهد که مخاطب را با سرنوشت این شخصیت و شرایطی که او را به موقعیت خود رسانده است، مواجه می کند.
وی با اشاره به جایگاه بهرام بیضایی در هنر ایران اضافه کرد: بیضایی در فرهنگ و هنر ایران جایگاه ویژه ای دارد و علاقه مندان، شاگردان و دوستان او احترام زیادی برایش قائل هستند. من نیز به واسطه حضور در فیلم «وقتی همه خوابیم» تجربه همکاری با او را داشته ام. حتی اگر سهم من در آن فیلم یک سکانس بود، همان تجربه برایم باارزش بود.
ظرفیت های مدرن یک افسانه کهن
این کارگردان درباره ی خاصیت های اجرائی نمایش «سلطان مار» بیان کرد: یکی از دلیلهای انتخاب این نمایشنامه، ظرفیت آن برای خلق فضاهای بصری و ذهنی بود. عناصری مانند خواب و سایه بازی امکان شکل دادن به جهان اجرائی مورد نظر من را فراهم می کردند. نمایشنامه بیضایی با وجود ریشه داشتن در یک افسانه کهن، متنی مدرن است و ظرفیت ارتباط با جهان امروز را دارد؛ بدین سبب برای امروزی کردن آن لزوماً احتیاجی به تغییرات بنیادین در متن نیست. تلاش کردم با بهره گیری از بازیگری فیزیکال، سایه بازی، ویدئو و پویانمائی، فضای اجرائی مورد نظرم را شکل دهم و ظرفیتهای متن را با زبان اجرائی خودم به صحنه منتقل کنم.
وی درباره ی شیوه هدایت بازیگران باتوجه به پیچیدگی و چندلایه بودن شخصیت ها در آثار بیضایی بیان کرد: برای آماده سازی این نمایش حدود ۹ ماه تمرین کردیم و در این زمان بارها متن را خواندیم تا به درک روشنی از آن برسیم. به عقیده من، نمایشنامه بیضایی از دقت و شفافیت زیادی برخوردار می باشد و خیلی از نکات مورد نیاز برای اجرا را میتوان از خود متن استخراج کرد.
کارگردان «سلطان مار» اضافه کرد: هدایت بازیگران در نهایت باید با جهان ذهنی و نگاه اجرائی کارگردان نیز هماهنگ باشد. امکان دارد شیوه بازی مورد نظر من دقیقاً با آن چه از جهان اجرائی خود بیضایی تصور می شود، یکسان نباشد؛ برای اینکه من نیز بعنوان کارگردان، نگاه و زبان اجرائی خودم را دارم. تلاش کردم بازیگران را با این جهان ذهنی همراه کنم و به درک مشترکی از شیوه اجرا برسیم.
تولید تئاتر علی رغم مشکلات اقتصادی یک ضرورت است
سفیری در ادامه، درباره ی دشواری های تولید تئاتر در شرایط این روزهای جامعه اظهار داشت: اگر اثر نمایشی تولید نکنیم، فیلم نسازیم و آثار فرهنگی منتشر نکنیم، چه کاری می توانیم انجام دهیم؟ هر حرفه ای وظیفه مشخصی دارد و ما نیز باید کاری را که در آن تخصص داریم، انجام دهیم. قسمتی از زندگی ما از این طریق می گذرد، اما مسئله فقط تامین معاش نیست و مسئولیتی فرهنگی نیز بر دوش خود احساس می نماییم.
وی با اشاره به تجربه فعالیت در حوزه کودک و نوجوان اظهار داشت: فعالیت هنری ام را با کار برای خردسالان و نوجوانان شروع کردم. در دوره جنگ، شرایط خیلی دشوار بود و همراه همسرم برای خردسالان نمایش سایه اجرا می کردیم؛ برای اینکه احساس می کردم باید به آنها کمک نماییم تا از فضای سنگین جنگ فاصله بگیرند و حال بهتری داشته باشند. این کار را وظیفه شخصی خودم می دانستم و بازهم نیز چنین نگاهی دارم.
این کارگردان با اشاره به رشد هزینه های تولید آثار نمایشی تاکید کرد: تولید تئاتر، خصوصاً در شرایط فعلی، هزینه زیادی دارد؛ به صورتی که گاهی با هزینه تولید یک نمایش میتوان فیلم کوتاه ساخت. در عین حال، بازهم تئاتر کار می کنم؛ برای اینکه از دید من، تئاتر یک ضرورت است و باید به فعالیت در این عرصه ادامه داد.
اندیشه نباید در تئاتر به حاشیه برود
سفیری در ادامه درباره ی وضعیت تئاتر و رابطه آثار نمایشی با مخاطبان اظهار داشت: تئاتر کمدی باید وجود داشته باشد، آثار جدی و روشنفکرانه نیز جایگاه خویش را دارند و پرفورمنس هم می تواند قسمتی از فضای هنری ما باشد. مسئله این است که هرکدام از اینگونه ها باید در جایگاه مناسب خود قرار بگیرند و تنوع تئاتر نباید به معنای نادیده گرفتن کیفیت آثار باشد.
وی اضافه کرد: از دید من، مخاطب امروز تا حدی به تماشای آثار ساده تر عادت کرده است؛ البته این مساله را باید در کنار کیفیت خوراک فرهنگی ای بررسی کرد که در اختیار او قرار می دهیم. اگر می خواهیم تماشاگر زمان بیشتری را در سالن بگذراند، باید اثری ارایه نماییم که ارزش این زمان را داشته باشد.
کارگردان «سلطان مار» با تکیه بر اهمیت اندیشه در تئاتر اظهار داشت: مسئله این نیست که حتما هر نمایشی سه ساعت باشد؛ مهم این است که اثر نمایشی حرفی برای گفتن داشته باشد. تماشاگر می تواند با دیدن یک نمایش کمدی بخندد و لذت ببرد، اما در کنار سرگرمی باید به اندیشه نیز دقت کنیم. مهم می باشد که مخاطب بعد از خروج از سالن درباره ی آن چه دیده است، فکر کند و از خود بپرسد نمایش چه می خواست بگوید.
وی در انتها اشاره کرد: اگر بتوانیم حتی بر یک نفر تأثیر بگذاریم، کار خویش را به نتیجه رسانده ایم. به همین دلیل، نباید تنها به میزان استقبال از نمایش های کمدی یا آثاری که با حضور چهره های شناخته شده روی صحنه می روند دقت کنیم. اندیشه در تئاتر اهمیت زیادی دارد و ما باید خوراک فرهنگی و فکری مناسبی به مخاطب ارایه دهیم.
نمایش «سلطان مار» به نویسندگی بهرام بیضایی و کارگردانی امیر سفیری از ۳ آبان در تالار حافظ به صحنه رفته است.
فرشته ارسطویی، مریم افشار، آرش باقری، ملیکا بذال طبع، ثمین بزرگمند، شقایق بهرامی، عرفان حسین زاده، رویا رحیمی منش، امیر سفیری، فاطمه ظهیری، زهره فتحی فر، سعید کمانی، شکیبا مرادی، عارفه موسیوند و باران ودیعی گروه بازیگران این نمایش را می سازند.
به اجمال، در ادامه، اتفاقاتی رخ می دهد که مخاطب را با سرنوشت این شخصیت و شرایطی که او را به موقعیت خود رسانده است، مواجه می کند. وی ضمن اشاره به جایگاه بهرام بیضایی در هنر ایران افزود: بیضایی در فرهنگ و هنر ایران جایگاه ویژه ای دارد و علاقه مندان، شاگردان و دوستان او احترام زیادی برایش قائل هستند. در دوره جنگ، شرایط خیلی دشوار بود و همراه همسرم برای خردسالان نمایش سایه اجرا می کردیم؛ به جهت اینکه احساس می کردم باید به آنها کمک نماییم تا از فضای سنگین جنگ فاصله بگیرند و حال بهتری داشته باشند. این کار را وظیفه شخصی خودم می دانستم و بازهم نیز چنین نگاهی دارم. این کارگردان ضمن اشاره به افزایش هزینه های تولید آثار نمایشی تصریح کرد: تولید تئاتر، بویژه در شرایط فعلی، هزینه سنگینی دارد؛ به صورتی که گاهی با هزینه تولید یک نمایش میتوان فیلم کوتاه ساخت.
منبع: هنر شهر
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب