وقتی گروهک های تروریستی از سینمای ایران سر درآوردند!
به گزارش هنر شهر، پس از اتفاقات و فضای ناامنی که گروهکهای تروریستی در دیماه ۱۴۰۴ با آشوب هایشان رقم زدند. بسیاری این شرایط را یادآور جولان گروهک های تروریستی منافقین در دهه ۶۰ دانستند.
سینمای ایران در بزنگاه های تاریخی، گاهی یک قدم جلوتر از حافظه جمعی حرکت کرده و تصمیم گرفته تا مأموریت روایتگری ناگفته ها را بر عهده بگیرد؛ برای همین قصه ها را از دل سکوت بیرون کشیده است. در بین این روایت ها، فیلم هایی وجود دارند که به یکی از پرالتهاب ترین فصل های تاریخ معاصر ایران می پردازند؛ سال هایی که ترور، نفوذ و ناامنی به قسمتی از زیست روزمره مردم تبدیل گشته بود و گروهک های تروریستی منافقین، با عملیات های کور و خشونت بار، شهر را به میدان اضطراب بدل کردند. بدنبال این موضوع بازخوانی این آثار، امروز بالاتر از هر زمان دیگری معنا پیدا می کند؛ خصوصاً در فضایی که جامعه تجربه آشوب های دی ماه ۱۴۰۴ را بتازگی از سر گذرانده و پرسش درباره ی ریشه های خشونت، شیوه های سازمان یافته، ناامن سازی و نسبت آن با جنگ روایتها باردیگر به متن گفتگوهای اجتماعی بازگشته است. اینجاست که سینما در نقش راوی ظاهر می شود؛ راوی آدم هایی که میان ترس، تردید و انتخاب ایستاده اند. فیلم هایی که با تمرکز بر کارهای تروریستی منافقین ساخته شده اند، بالاتر از آنکه فقط بازسازی یک دوره تاریخی باشند، تلاشی اند برای فهم سازوکار خشونت و تأثیر آن بر زندگی انسان های عادی؛ از خانواده هایی که قربانی ترور شدند تا نیروهایی که در سکوت، بار امنیت را به دوش کشیدند. این گزارش، نگاهی دارد به چند نمونه شاخص از این آثار؛ فیلم هایی که با زبان سینما، قسمتی از واقعیتی پیچیده و پرزخم را روایت کرده اند؛ واقعیتی که هنوز هم سایه اش از سر جامعه کنار نرفته است.
ماجرای نیمروز؛ تعقیب در شهر بی اعتماد
میان فیلم هایی که به کارهای تروریستی منافقین پرداخته اند، «ماجرای نیمروز» به کارگردانی محمدحسین مهدویان یکی از شاخص ترین نمونه هاست؛ فیلمی که بجای قهرمان سازی های اغراق شده، سراغ روایت چندلایه ای از تعقیب و گریزهای امنیتی در دهه ۶۰ می رود. قصه «ماجرای نیمروز» از دل روزهایی آغاز می شود که ترور به یک خبر تکراری در روزنامه ها تبدیل گشته است. چند نیروی امنیتی با دیدگاه های متفاوت اما معتقد به انسجام ایران گروهی را می سازند تا مأمور شناسایی و متوقف کردن شبکه ای شوند که بی وقفه درحال ضربه زدن و ناامنی در کشور است. فیلم، هم زمان با پیش برد یک روایت پرتعلیق، مخاطب را وارد فضای بی اعتمادی، فشار روانی و تصمیم های خاکستری می کند؛ جایی که تشخیص دوست و دشمن همیشه ساده نیست و هر تأخیر، بهای سنگینی دارد.
رد خون؛ نمایش فروپاشی درونی اعضاء منافقین
«رد خون» ادامه داستان و مسیر «ماجرای نیمروز» است؛ این ساخته مهدویان داستانی از عملیات مرصاد و فرجام پروژه های خشونت بار و تروریستی منافقین که سال ها کشور را درگیر کرده بودند را نشان داده است. این دفعه قصه از دل عملیات مرصاد عبور می کند؛ جایی که مناسبات درونی منافقین، شکاف ها و خیانت ها بیش از گلوله ها تعیین کننده اند. فیلم، پایان یک مسیر را تصویر می کند؛ پایانی که در آن، ایدئولوژی فرسوده، قبل از هر دشمنی، خود منافقین را از پا درمی آورد.
سیانور؛ وقتی عشق قربانی ایدئولوژی می شود
در «سیانور»، روایت آرام تر آغاز می شود؛ با عشق، خاطره و انتخاب هایی که ساده به نظر می رسند اما بهای سنگینی دارند. این فیلم به کارگردانی بهروز شعیبی که سال ۱۳۹۴ ساخته شد، مخاطب را به درون تشکیلات منافقین می برد و نشان داده است چه طور مرز میان تعهد به اصول فجیع سازمان منافقین و حذف عاطفه از بین می رود. ترور در اینجا، نه فقط حذف فیزیکی، که مرگ تدریجی رابطه هاست. این کار نشان داده است چه طور ایدئولوژی افراطی، انسان ها را در موقعیتی قرار می دهد که باید میان احساس و اطاعت یکی را انتخاب کنند.
امکان مینا؛ ترور اعتماد در حریم خانه
داستان فیلم درباره ی زن و شوهری به نام مهران و مینا در ایام جنگ تحمیلی است. داستان از جایی رقم می خورد که مینا دور از چشم شوهرش عضو سازمان منافقین می شود و دور از چشم شوهرش اطلاعاتی را که بواسطه شغل همسرش به دست آورده در اختیار این سازمان قرار می دهد.
«امکان مینا» به کارگردانی کمال تبریزی با تأکید بر موضوعی مثل نفوذ پنهان و شکل گرفتن یک زندگی دوگانه، ترور را نه در خیابان، بلکه در حریم خانه و اعتماد روایت می کند. ناامنی در این فیلم، آرام و خزنده است؛ درست شبیه تجربه ای که جامعه ایرانی در بزنگاه های ملتهب، بارها آنرا تجربه کرده است.
ضد؛ انتخاب میان عشق و تعهد
امیرعباس ربیعی در «ضد» روایت سیاسی ـ عاشقانه ای را در فضای ملتهب سالهای ابتدایی بعد از انقلاب دنبال می کند؛ دوره ای که ترور به ابزاری برای ایجاد ناامنی بدل شده بود. داستان فیلم درباره ی سعید است؛ عضوی از سازمان مجاهدین خلق که با پنهان کردن هویت واقعی اش، در نقش یک نیروی انقلابی نفوذ کرده است. برگشت نامزدش، بیتا، این زندگی دوگانه را به خطر می اندازد. هم زمان، سعید مأموریتی حساس را از طرف سازمان پیش می برد؛ مأموریتی که با ورود بیتا مبتلا به اختلال می شود و او را میان تعهد تشکیلاتی و احساسات شخصی قرار می دهد. «ضد» نفوذ و ترور را از دل روابط انسانی روایت می کند؛ جایی که انتخاب ها، قبل از آنکه سیاسی باشند، شخصی اند.
ماهی سیاه کوچولو؛ از انتقام شخصی تا بن بست ایدئولوژیک
«ماهی سیاه کوچولو» به کارگردانی مجید اسماعیلی روایتش را در دل دهه ۶۰ و هم زمان با مبارزات چریکی نیروهای چپ در شمال کشور و حوادث آمل پیش می برد؛ دوره ای که خشونت سیاسی هنوز خام و پرهیجان است. داستان حول زنی به نام شهرزاد شکل می گیرد که بعد از کشته شدن همسرش، با انگیزه انتقام وارد مسیر مبارزه مسلحانه می شود و کم کم با لقب «ماهی سیاه کوچولو» شناخته می شود. اما این مسیر، فقط به انتقام ختم نمی گردد. آشنایی شهرزاد با دو شخصیت دیگر، روایت را به سطحی ایدئولوژیک تر می کشاند؛ جایی که گفت وگوها و اختلاف نظرها درباره ی مفهوم مبارزه و خشونت، جای اسلحه را می گیرند و فاصله میان آرمان و حقیقت، به چالش اصلی شخصیت ها تبدیل می شود.
خلاصه اینکه این دفعه قصه از دل عملیات مرصاد عبور می کند؛ جایی که مناسبات درونی منافقین، شکاف ها و خیانت ها بالاتر از گلوله ها تعیین کننده اند. ناامنی در این فیلم، آرام و خزنده است؛ درست شبیه تجربه ای که جامعه ایرانی در بزنگاه های ملتهب، بارها آن را تجربه کرده است.
ضد؛ انتخاب میان عشق و تعهد
امیرعباس ربیعی در ضد روایت سیاسی ـ عاشقانه ای را در فضای ملتهب سالیان ابتدایی پس از انقلاب دنبال می کند؛ دوره ای که ترور به ابزاری برای ایجاد ناامنی بدل شده بود. داستان حول زنی به نام شهرزاد شکل می گیرد که پس از کشته شدن همسرش، با انگیزه انتقام وارد مسیر مبارزه مسلحانه می شود و کم کم با لقب ماهی سیاه کوچولو شناخته می شود.
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب