اثبات وجود و نحوه شهادت حضرت رقیه(س)
به گزارش هنر شهر، حضرت رقیه (س) دختر امام حسین (ع) در واقعه عاشورا سه سال سن داشتند که پس از شهادت پدر و یارانش در عصر عاشورا، بهمراه دیگر زنان بنی هاشم توسط سپاه یزید به اسیری رفتند و در خرابه های شام به شهادت رسید
سوم ماه محرم به اسم حضرت رقیه (س) نام گذاری شده است. ضمن عرض تسلیت بمناسبت ایام سوگواری حضرت سیدالشهدا، نگاهی اجمالی به زندگانی حضرت رقیه (س) می اندازیم.
یکی از شهیدان قیام حسینی که نقش خیلی تاثیرگذاری درتبدیل واقعه عاشورا به یک جریان سیال تاریخی داشت، حضرت رقیه (س)، دختر سه ساله امام حسین (ع) است (که بارگاه آن مخدره در شهر شام واقع شده است). برخی از مورخین درباره ی وجود تاریخی حضرت رقیه(س) اهتمام در شبهه پراکنی دارند، اما با عنایت به مستندات تاریخی که در کتاب منتخب التواریخ نقل شده میتوان به تمام این شک و دودلی ها تمام کرد.
در قسمتی از این مستندات تاریخی، جریان تعمیر و بازسازی قبر این بانوی سه ساله ذکر شده که بدین صورت است: چندین بار سید ابراهیم دمشقی و خانواده اش در عالم رویا خواب این بانوی سه ساله را می بینند. در خواب از سید ابراهیم خواسته می شود که به نزد والی شام برود و از او بخواهد که قبر را تعمیر کنند؛ برای اینکه داخل قبر آن حضرت آب جمع شده بود و جسم مطهر ایشان معذب بود.
والی شام با باخبر شدن از این جریان از علما شیعه و سنی خواست که غسل کنند و در نزد مرقد آن بانو جمع شوند و قرار بر این شد که قفل به دست هر شخصی باز شد، متصدی نبش قبر و تعمیر آن شود. قفل تنها به دست سید ابراهیم دمشقی که نسبش منتهی به سید مرتضی علم الهدی می شود، باز شد و بدن شریف آن حضرت را به مدت سه روز از قبر خارج کردند و به تعمیر آن پرداختند. (برای اطلاع از جزئیات بیشتر به کتاب لهوف سیدبن طاووس مراجعه شود)
نقش موثر حضرت رقیه(س) در تبدیل واقعه عاشورا به یک جریان سیال تاریخی
جریان کربلا محدود به واقعه عاشورا نیست؛ چونکه بعد از آن با ادامه حرکت کاروان اسرا، مبارزه خاندان خاندان با یزید بازهم ادامه داشت. ادامه نهضت حسینی را میتوان از خطبه های غرای امام سجاد (ع) تا نقش بیدارگری حضرت زینب(س) در شهرهای بزرگی چون کوفه و شام دانست.
چه خیلی مسیحیان و یهودیانی که بوسیله کاروان اسرا مسلمان شدند و از تمام پررنگ تر آن که، خانواده یزید و غلامانش با دیدن خاندان پیامبر در اسارت از او بیزاری جستند و جزء محبین خاندان عصمت و طهارت شدند.
نهضت حسینی با یادگار گذاشتن نشانه ای گران قدر( حضرت رقیه) در شهر شام موجب دگرگونی عمیق و تغییری شگرف در شهر شام شدند؛ برای اینکه شهر شام از زمان عثمان، خلیفه سوم تحت امارت معاویه بوده و به گواهی تاریخ او از همان زمان در تدارک تشکیل حکومت بنی امیه بود.
پس از مرگ عثمان و به حکومت رسیدن امام علی(ع) وی حاضر به بیعت با امام نشد و از ایشان امارت شهر شام را درخواست نمود و به جهت آنکه امام امارت شهر شام را به ایشان واگذار نکرد، جنگ صفین و داستان حکمیت روی داد.
پس از مرگ ثمان و به قدرت رسیدن معاویه او دست به جنایات خیلی عجیب و خطرناکی در عالم اسلام زد. اثرات ظلمی که معاویه در حق اسلام و مسلمین کرد قابل توصیف و شمارش نیست.
از جمله آن میتوان به رواج سب و لعن امام علی (ع) و جعل احادیث احادیث پیامبر اشاره نمود. در کتاب أسرار آل محمد علیهم السلام نقل شده: معاویه قاریان اهل شام و قاضیان آنرا فرا خواند و به آنان اموالی داد و ایشان را در نواحی و شهرهای شام پراکنده ساخت. آنان هم مشغول به نقل روایات دروغین شدند و پایه های باطلی را برای مردم پایه گذاری کردند. آنان به مردم چنین خبر می دادند که علی مقابل السلام عثمان را کشته و بدین وسیله اهل شام را به معاویه متمایل کردند و همه اهل شام متفق الکلمه شدند.
معاویه این برنامه را بیست سال ادامه داد و در تمام مناطق تحت حکومتش آنرا اجرا می کرد، تا آنکه اراذل شام و یاران باطل نزد او آمدند و بر سر غذا و آب او نشستند.
او به آنان اموال می داد و برای ایشان زمین ها را قسمت می کرد و خوراکی و نوشیدنی به آنان می خورانید، تا آنجایی که خردسالان با این برنامه بزرگ شدند و بزرگسالان پیر شدند و عرب های بیابانی با این عقاید به شهرها کوچ کردند. اهل شام لعن شیطان را ترک کردند و بر علی(ع) لعن کردند و نوشته ای هم به همه شهرها برای کارمندانش نوشت که: «امانم را برداشتم از کسی که حدیثی در مناقب علی بن ابی طالب یا فضائل اهل بیتش نقل کند و چنین کسی عقوبت را بر خودش روا داشته است.»
به یمن حضور این مخدره بزرگوار در قلب حکومت امویان، راه گم کردگان طریق ولایت بسمت خاندان هدایت می شوند و مَثَل آن شهید خردسال همانند مناری است که انسان های سرگردان را نجات می دهد. همین طور از اثرات وجودی حضرت رقیه (س) کم اثر شدن جنایاتی بود که معاویه ملعون در حق اسلام انجام داد؛ برای اینکه مرقد آن مخدره تبدیل به مرکزی برای تبلیغ شیعیان شد.
آیا این نام (رقیه) درست و صحیح است؟
اصل وجود دختری چهار ساله برای امام حسین مقابل السلام در منابع شیعی آمده است در کتاب کامل بهائی نوشته علاء الدین طبری (قرن ششم هجری) قصه دختری چهار ساله که در داستان اسارت در خرابه شام در کنار سر بریده پدر به شهادت رسیده، آمده است.[۱]
اما در مورد نام او، آیا رقیه بوده یا فاطمه صغری و... اختلاف است.
دو خطاب از امام حسین مقابل السلام در کربلا در مصادر شیعی آمده است که یکی از دختران حرم خودرا با نام رقیه صدا زده است.
۱)- "یا اختاه یا ام کلثوم، و انت یا زینب و انت یا رقیه و انت یا فاطمه و انت یا رباب، ...”.[۲]
۲)- "ثم نادی: یا ام کلثوم و یا سکینه و یا رقیه و یا عاتکه و یا زینب یا اهل بیتی علیکن منی السلام”.[۳]
اکثر محدثان دو دختر به اسامی سکینه و فاطمه برای امام حسین (ع) ذکر کرده اند اما علامه ابن شهر آشوب و محمد بن جریر طبری، سه دختر به اسامی سکینه فاطمه و زینب (ع) را برای آن حضرت برشمرده اند.
در میان محدثان قدیم تنها علی بن عیسی اربلی ـ صاحب کتاب کشف الغمه (که این کتاب را در سال۶۸۷ ه ق تألیف کرده است) به نقل از کمال الدین گفته است که امام حسین (ع) شش پسر و چهار دختر داشت ولی او نیز هنگام شمارش دخترها، سه نفر به اسامی زینب سکینه و فاطمه را نام می برد و از چهارمی ذکری به میان نمی آورد.
احتمال دارد که چهارمین دختر همین رقیه (ع) بوده است.
علامه حائری در کتاب معالی السبطین می نویسد: بعضی مانند محمد بن طلحه شافعی و دیگران از علمای اهل تسنن و شیعه می نویسند "امام حسین (ع) دارای ده فرزند، شش پسر، و چهار دختر بوده است.
سپس می نویسد: دختران او عبارتند از: سکینه، فاطمه صغری، فاطمه کبری و رقیه علیهن السلام.
آنگاه در ادامه می افزاید: رقیه پنج سال یا هفت سال داشت و در شام وفات کرد. مادرش "شاه زنان" دختر یزجرد بود.[۴]
باید دانست که گاهی برخی از دختران دو نام داشتند بطورمثال طبق قرائتی به احتمال قوی همین حضرت رقیه (س) را فاطمه صغری می خواندند و شاید همین مساله موجب غفلت از نام اصلی او شده است.
بهرحال به لحاظ تحقیقی هیچ استبعادی وجود ندارد که نام این دختر امام حسین (ع) رقیه باشد.
نظر دو تن از مراجع تقلید در مورد دختر سه ساله امام حسین (ع)
پنجم صفر سالروز شهادت ریحانه امام حسین(ع) حضرت رقیه (س) است که سندی بر مظلومیت خاندان پیامبر(ص) می باشد، عده ای از ارادتمندان به ساحت قدسی خاندان (ع) در جواب شبهه ای که در بعضی محافل عنوان شده نظر دو تن از مراجع عظام تقلید شیعه در این خصوص را با طرح ۴ سؤال جویا شده اند.
۱-صحت وجود دختری با مشخصاتی که ارباب مقاتل در مورد کیفیت شهادت آن بزرگوار نقل کرده اند (درخرابه شام) چیست؟
۲-صحت انتساب چنین دختری به امام حسین (ع) چه طور می باشد؟
۳-صحت انتساب حرم موجود در نزدیک دمشق به دختری به نام حضرت رقیه (س) چه طور است؟
۴-با توجه به موارد گفته شده و پاسخ های حضرت عالی انجام نذر و ادای آن دارای چه حکمی است؟
***متن کامل نظرات این دو مرجع تقلید تقدیم می گردد:
پاسخ آیت الله العظمی مکارم شیرازی
بسمه تعالی
شکی نیست که دختر کوچکی از امام حسین (ع) در شام دار فانی را وداع گفت و در آنجا دفن شد و حرم فعلی منسوب به همان دختر است، اما اینکه نام آن دختر رقیه بوده یا نام دیگری داشته در میان دانشمندان اسلامی اختلاف نظر وجود دارد هر چند معروف اینست که نامش رقیه است.
همیشه موفق باشید.
پاسخ آیت الله العظمی نوری همدانی
بسمه تعالی
در کتاب هایی چون کامل بهائی و نفس المهموم و کتاب های معتبر دیگر دختر خردسالی که برخی نام او را رقیه نامیده اند و در شام به شهادت می رسد، برای امام حسین (ع) ذکر کرده اند و اگر کسی برای آن حضرت نذر کند، باید آنرا ادا نماید و مضجع موجود در دمشق متعلق به آن حضرت است.
منابع:
[۱] کامل بهائی، ج ۲، ص ۱۷۹
[۲] اللهوف، سید بن طاووس ص ۱۴۰ و ۱۴۱
[۳] مقتل ابن مخنف، ص۱۳۱
[۴] سرگذشت جانسوز حضرت رقیه (س) ص ۹ به نقل از معالی السبطین، ج ۲، ص۲۱۴
بطور خلاصه ادامه نهضت حسینی را می توان از خطبه های غرای امام سجاد (ع) تا نقش بیدارگری حضرت زینب(س) در شهرهای بزرگی چون کوفه و شام دانست.
چه خیلی مسیحیان و یهودیانی که بوسیله کاروان اسرا مسلمان شدند و از تمام پررنگ تر آن که، خانواده یزید و غلامانش با دیدن خاندان پیامبر در اسارت از او بیزاری جستند و جزء محبین خاندان عصمت و طهارت شدند.
نهضت حسینی با یادگار گذاشتن نشانه ای گران قدر( حضرت رقیه) در شهر شام باعث دگرگونی عمیق و تغییری شگرف در شهر شام شدند؛ به جهت اینکه شهر شام از زمان عثمان، خلیفه سوم تحت امارت معاویه بوده و به گواهی تاریخ او از همان زمان در تدارک تشکیل حکومت بنی امیه بود.
پس از مرگ عثمان و به حکومت رسیدن امام علی(ع) وی حاضر به بیعت با امام نشد و از ایشان امارت شهر شام را درخواست کرد و به جهت آنکه امام امارت شهر شام را به ایشان واگذار نکرد، جنگ صفین و داستان حکمیت روی داد.
پس از مرگ ثمان و به قدرت رسیدن معاویه او دست به جنایات خیلی عجیب و خطرناکی در عالم اسلام زد. اثرات ظلمی که معاویه در حق اسلام و مسلمین کرد قابل توصیف و شمارش نیست.
از جمله آن می توان به رواج سب و لعن امام علی (ع) و جعل احادیث احادیث پیامبر اشاره نمود. اختلاف است.
دو خطاب از امام حسین مقابل السلام در کربلا در مصادر شیعی آمده است که یکی از دختران حرم خودرا با نام رقیه صدا زده است.
۱)- یا اختاه یا ام کلثوم، و انت یا زینب و انت یا رقیه و انت یا فاطمه و انت یا رباب، ...”.[۲]
۲)- ثم نادی: یا ام کلثوم و یا سکینه و یا رقیه و یا عاتکه و یا زینب یا اهل بیتی علیکن منی السلام”.[۳]
اکثر محدثان دو دختر به اسامی سکینه و فاطمه برای امام حسین (ع) ذکر کرده اند اما علامه ابن شهر آشوب و محمد بن جریر طبری، سه دختر به اسامی سکینه فاطمه و زینب (ع) را برای آن حضرت برشمرده اند.
در میان محدثان قدیم تنها علی بن عیسی اربلی ـ صاحب کتاب کشف الغمه (که این کتاب را در سال۶۸۷ ه ق تألیف کرده است) به نقل از کمال الدین گفته است که امام حسین (ع) شش پسر و چهار دختر داشت ولی او هم هنگام شمارش دخترها، سه نفر به اسامی زینب سکینه و فاطمه را نام می برد و از چهارمی ذکری به میان نمی آورد.
احتمال دارد که چهارمین دختر همین رقیه (ع) بوده است.
علامه حائری در کتاب معالی السبطین می نویسد: بعضی مانند محمد بن طلحه شافعی و دیگران از علمای اهل تسنن و شیعه می نویسند امام حسین (ع) دارای ده فرزند، شش پسر، و چهار دختر بوده است.
سپس می نویسد: دختران او عبارتند از: سکینه، فاطمه صغری، فاطمه کبری و رقیه علیهن السلام.
آنگاه در ادامه می افزاید: رقیه پنج سال یا هفت سال داشت و در شام وفات کرد.
منبع: هنر شهر
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب